Trzustka

Zapalenie trzustki u psa jako manifestacja ogólnoustrojowej choroby autoimmunologicznej.

Zapalenie trzustki, jeśli w grę nie wchodzi ewidentnie : otyłość, kamica żółciowa, zatrucie lekami lub nie daj bóg , nadużywanie alkoholu przez naszego psa ? często określa się jako idiopatyczne – czyli o nieznanej przyczynie.

Jednak od pewnego czasu medycyna poważnie rozważana kolejną możliwą etiologię tego schorzenia w której ma swój udział układ odpornościowy .

U ludzi, gdzie oczywiście badania postępują szybciej niż w medycynie weterynaryjnej, wyodrębnia się dotychczas 2 typy autoimmunologicznego zapalenia trzustki ( w każdym jest obecny naciek z komórek zapalnych atakujących trzustkę )

TYP I- w nacieku dominują  immunoglobuliny  IgG4. Do tej pory nie wiadomo jaką rolę pełnią te przeciwciała, czy są powodem choroby czy tylko jej skutkiem i swoistym markerem.

Tego typu zapalenie może być określane jako  limfoplazmatyczne twardniejące (gdyż powoduje zwłóknienie narządu ) zapalenie trzustki. Praktycznie nigdy nie występuje samo,  często zajmując również drogi żółciowe oraz wątrobę oraz powodując  unikalne w swoim rodzaju, zrostowe zapalenie żył.

Typ II- naciek limfoplazmatyczny z przewagą komórek innych niż IgG4. Może wystąpić ze współistniejącym nieswoistym zapaleniem jelit, szczególnie wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, które w około 30 % diagnozowane jest zanim choroba posunie się do trzustki.

Diagnostyka

Biorąc pod uwagę ogromne  trudności w rozpoznaniu  autoimmunologicznego zapalenia trzustki gdzie potrzebna jest skomplikowana diagnostyka  (samo badanie IG4 w surowicy krwi absolutnie  nie jest wystarczającym markerem ) z zastosowaniem obrazowania TC, MRI czy nawet PET, plus bezwzględnej , czasem wielokrotnej biopsji narządu z  poddaniem uzyskanych tkanek wyspecjalizowanym badaniom  immunohistochemicznym (tylko tak można określić rodzaj komórek biorących udział w nacieku zapalnym ) oraz  szeregiem badań na specyficzne przeciwciała – prawie nie ma szans by  medycyna weterynaryjna mogła w praktyce lokalnych gabinetów   zdiagnozować autoimmunologiczną przyczynę zapalenie trzustki u psa.

A  psy owszem, cierpią również na tę chorobę –  weźmy chociaż młodzieńczy zanik trzustki, wielokrotnie opisany, szczególnie u owczarków niemieckich. W 2011 roku ukazało się też badanie przedstawiające wzór zapalenia trzustki napotkany u angielskich cocker spanieli, który bardzo przypomina ludzką trzustkę autoimmunologiczną.

Jednak komórek IgG4 w nacieku zapalnym psów dotychczas nie wykryto –  jak przypuszczam głownie  z powodu małej ilości badań oraz  braku dostępu do kosztownych metod  rozszerzonej diagnostyki.

Dużą trudność sprawia też odróżnienie zmian spowodowanych toczącym się procesem autoimmunizacji  od raka trzustki. Nawet u ludzi. Po chirurgicznej resekcji części narządu okazywało się  się, że winnym zaobserwowanych patologii był naciek zapalny  a nie nowotwór.

Zatem o ile nie planujecie dalszej diagnostyki, sam obraz trzustki na USG u Waszego psa nie jest kryterium do stawiania desperackich prognoz. 

Ci, którzy mają możliwości  finansowe oraz dostęp do wysoko wykwalifikowanych specjalistów powinni jednak wiedzieć,  że i u psów można przeprowadzić częściową pankreatektomię, np. laparoskopowo usuwając z trzustki guz. Warto  zatem w szczególnych przypadkach rozważyć poszerzenie diagnozowania np. o tomografię komputerową .

Leczenie ?

Długo uznawano, że sterydy przyczyniają się do zapalenia trzustki i jak się okazuje  może to być zarówno prawdą jak i nieprawdą.

Współczesne badania rzucają trochę światła na tę kwestię. Otóż w kilku z nich potwierdzono zasadność stosowania kortykosteroidów  w ostrym zapaleniu trzustki , wnioskując, iż  mogą one  zmniejszyć ryzyko tzw „burzy cytokinowej” gdzie dochodzi do nadmiernej i bardzo groźnej pro-zapalnej odpowiedzi organizmu. Jednak  ogromne znaczenie ma rodzaj, dawka  oraz czas podania kortykosteroidu. Istnieją poważne domniemania, że zbyt duża dawka działa odwrotnie, pogarszając stan…

Na chroniczną trzustkę o podłożu autoimmunologicznym ciągle nie ma optymalnej terapii. U ludzi ZDIAGNOZOWANE autoimmunologiczne zapalenia trzustki obydwu typów próbuje się  „ leczyć „  głownie sterydami lub lekami biologicznymi. Łagodzą  one w pewnym stopniu chorobę aczkolwiek nie rozwiązują jej przyczyny, szczególnie, że jak wspominałam schorzenie  często nie ogranicza się tylko do trzustki.

U  psów… cóż, u psów  leczenie sterydami  często  przeprowadza się na  ”dzień dobry”  praktycznie na wszystko. Trudno więc  uznać, że medycyna weterynaryjna wie co robi w tym przypadku. Sterydy na jakiś czas  maskują prawie każdą chorobę, istnieje więc poważna szansa, że zanim więc dokopiecie się do sedna problemu, już dawno może być po psie 🙁

Sterydy i Mała Czarna

Kiedy Mała Czarna uporczywie kaszlała, leczono ją antybiotykami, przypisując kaszel jakimś chorobom związanym z płucami/przeziębieniem etc. Nie zwrócono wtedy uwagi na subtelny objaw jakim był bardzo zły stan sierści sugerujący problemy z wchłanianiem składników odżywczych. Na własną rękę, w przypływie desperacji podczas jakiegoś silniejszego ataku, który od 2 tygodni nie odpowiadał na antybiotyk, podałam wówczas  malutką dawkę  Encortonu.

I voilà – pomogło !! Kaszel ustąpił – na chwilę…. po czym sukcesywnie wracał i znowu przechodził po sterydzie i wracał i tak aż do ostrego zapalenia trzustki, kiedy wreszcie mnie olśniło, że był symptomem nietolerancji pokarmowej. Oczywiście można by się zastanowić czy ostatecznie to nie steryd przyczynił się do zapalenia ale bardziej prawdopodobna wydaje mi się teoria wielomiesięcznej alergizacji organizmu, która stopniowo doprowadziła być może właśnie do autoimmunologicznego zapalenia trzustki.

Mała Czarna kaszle do dziś, ale sporadycznie i tylko w wyniku zjedzenia czegoś niewłaściwego. Żyje nie dzięki Encortonowi ale diecie, która usunęła alergeny z jej pokarmu. I stałej herbatkowej fitoterapii gdzie najważniejsze miejsce zajmuje korzeń lukrecji – jest niezastąpiony w łagodzeniu podrażnienia czy to żołądka czy przełyku, czy może nawet jelit. Pozwala ograniczyć steryd do absolutnego minimum , w dodatku stosowany tylko doraźnie co zmniejsza jego skutki uboczne.

Tak więc, jeśli Wasz pies zareaguje na steryd, zamiast się cieszyć wiedzcie, że macie poważny sygnał ostrzegawczy wymagający szerokiego spojrzenia na przyczynę choroby.

Cywilizacja i układ odpornościowy.

Choroby autoimmunologiczne powoli stają się plagą naszych czasów, o ile na pewno nie można wykluczyć pewnych genetycznych predyspozycji to czynnik środowiskowy musi być jednak dominującą przyczyną, zapalnikiem który reaktywuje uśpiony wcześniej gen.

Dlaczego na przykład  w ostatnich latach nastąpił prawdziwy wysyp choroby Hashimoto u młodych  kobiet gdzie tarczycę niszczy naciek limfoplazmatyczny ? Mechanizm bardzo podobny zresztą do autoimmunologicznego ataku na trzustkę. Hashimoto często współistnieje też z  jakąś formą problemów jelitowych …

Wszystko zaczyna się w jelitach ?

Nafaszerowane konserwantami  jedzenie pochodzące w dodatku ze skażonej nawozami i pestycydami ziemi i wody , zmanipulowane genetycznie rośliny co wprowadza obce, nieznane mechanizmom ewolucji  białka do żywych organizmów – cały ten chemiczny śmietnik trafia do naszych jelit od najmłodszych lat. Organizm  nie jest w stanie rozpoznać i unieszkodliwić tylu  trucizn dlatego układ immunologiczny wariuje.To jest jasne jak amen w pacierzu, jak  brzytwa Ockhama  a próba zwalenia wszystkiego na geny jest niewiarygodnie głupia. Łatwiej jednak badać genom niż zapewnić ludzkości zdrowe środowisko.

Psy  ucierpiały jeszcze bardziej niż ludzie, szczególnie od czasów powszechnego wprowadzenia suchych  karm . Naprawdę sądzicie, że gluten pszeniczny, skrobia kukurydziana czy sproszkowana celuloza to odpowiednie jedzenie dla psa  ?

Owszem udomowienie psa sprawiło,że różni się od wilka i lepiej  niż dzikie zwierzę toleruje skrobię, inaczej nie ostałby się przy człowieku – nie oznacza to jednak, że możemy go karmić mąką kartoflaną.

Skrobia u psów , tak samo jak i u ludzi powoduje skok glukozy i insuliny we krwi , a czy pamiętamy, że to trzustka zarządza regulacją insuliny ? Jeśli w karmie jest 60-70 % skrobi (a często jest, nawet w karmach weterynaryjnych ) to jakim cudem chcemy, żeby pies był zdrowy ? Nie wspomnę o nietolerancji glutenu, na którą cierpią nie tylko ludzie .

Czy wiecie, że niska jakość węglowodanów użytych do produkcji karmy będzie przekładała się również na niższą strawność białka ? A niestrawiony pokarm zalega w jelitach, powodując namnażanie niekorzystnych bakterii, te zaś inicjują w końcu stan zapalny, który w rozregulowanym, podrażnionym ksenobiotykami układzie pokarmowym, zalewanym w dodatku insuliną  ma raczej piękne szanse do rozwoju.

* Ksenobiotyk (z gr. ksenos – obcy i bioticos) – związek chemiczny występujący w organizmie, który ani go nie produkuje ani też w normalnych warunkach nie przyjmuje z pożywieniem. Inaczej mówiąc, jest to substancja chemiczna niebędąca naturalnym składnikiem żywego organizmu. [..]Ważną grupę ksenobiotyków stanowią związki chemiczne otrzymane przez człowieka, o strukturze chemicznej niewystępującej w przyrodzie, do kontaktu z którymi organizmy nie przystosowały się na drodze wcześniejszej ewolucji. https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksenobiotyk

———————————————————————————————————————————————–

Nie ma łatwych rozwiązań dla chorób  w które zaangażowany jest układ odpornościowy, rozwijają się bowiem układowo i dotyczą całego ciała. Tak się dzieje kiedy wlewamy benzynę do diesla.

.

.

.

Bibliografia:

1.Chidinma Onweni, MD, Harika Balagoni, MD, Jennifer M. Treece, MD, MBA, Emmanuel Addo Yobo, MD, Archi Patel, MD, Jennifer Phemister, MD, Manoj Srinath, MD, and Mark F. Young, MD. Autoimmune Pancreatitis Type 2: Case Report.  ; J Investig Med High Impact Case Rep. 2017 Oct-Dec; Dostępne na dzień 17.05.2020 pod adresem: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5637967/

2. P.J. Watson, A. Roulois, T. Scase, A. Holloway, and M.E. Herrtage. Characterization of Chronic Pancreatitis in English Cocker Spaniels. J Vet Intern Med2011;25:797–804.; Dostępne na dzień 17.05..2020 pod adresem: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1939-1676.2011.0744.x

3. Suk-Kyun Yang, MD, Ji-Hun Kim, MD,Dong-Hoon Yang, MD, Kee Wook Jung, MD,Kyung-Jo Kim, MD, Jeong-Sik Byeon, MD,Seung-Jae Myung, MD, Myung-Hwan Kim, MD,and Jin-Ho Kim, MD. The Characteristics of Ulcerative Colitis Associated With Autoimmune Pancreatitis,; Journal of clinical gastroenterology 47(6) · February 2013.; dostępne na dzień 17.05.2020 pod adresem : https://www.researchgate.net/publication/235682055_The_Characteristics_of_Ulcerative_Colitis_Associated_With_Autoimmune_Pancreatitis

4.HIRANO, K., TADA, M., ISAYAMA, H., YAGIOKA, H., SASAKI,T., KOGURE,H.,NAKAI, Y., SASAHIRA,N.,TSUJINO,T.,YOSHIDA, H., KAWABE,T.&OMATA, M. Long-term prognosis of autoimmune pancreatitis without and with corticosteroid treatment.;  Gut. 2007 Dec, 1719-1724. ; Dostępne na dzień 17.05.2020 pod adresem: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2095691/

5.Ohta, H.; Morita, T.; Yokoyama, N.; Osuga, T.; Sasaki, N.; Morishita, K.; Nakamura, K.; Takiguchi, M. Serial measurement of pancreatic lipase immunoreactivity concentration in dogs with immune-mediated disease treated with prednisolone. ; Journal of small animal practice, 58(6), 342-347 ,; dostępne na dzień 17.05.2020 pod adresem : https://doi.org/10.1111/jsap.12652

6.H. Okanishi ,T. Nagata ,S. Nakane T. Watari . Comparison of initial treatment with and without corticosteroids for suspected acute pancreatitis in dogs. ; Journal of small animal practice 60 (5) First published: 13 March 2019 ; Dostępne na dzień 17.05.2020 pod adresem: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/jsap.12994

7. Ohta H, Kojima K, Yokoyama N, Sasaki N, Kagawa Y, Hanazono K, Ishizuka T, Morishita K, Nakamura K, Takagi S, Takiguchi M. Effects of immunosuppressive prednisolone therapy on pancreatic tissue and concentration of canine pancreatic lipase immunoreactivity in healthy dogs. Can J Vet Res. 2018 Oct;. Dostępne na dzień 17.05.2020 pod adresem: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6168014/

8.Li-Hua Dong,Zhong-Min Liu, Shi-Ji Wang, Shu-Jie Zhao, Dong Zhang, Ying Chen, Yu-Shan Wang. Corticosteroid therapy for severe acute pancreatitis: a meta-analysis of randomized, controlled trials.; Int J Clin Exp Pathol. 2015;. Dostępne na dzień 17.05.2020 pod adresem: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4555660/

9. A. C. Carciofi, F. S. Takakura, L. D. de-Oliveira, E. Teshima, J. T. Jeremias, M. A. Brunettoand ,F. Prada. Effects of six carbohydrate sources on dog diet digestibility and post-prandial glucose and insulin response* J Anim Physiol Anim Nutr (Berl). 2008. ; Dostępne na dzień 17.05.2020 pod adresem: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18477314

10.Obraz Geoffrey Bariso z Pixabay

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *