Choroby jelit u psów

PLE czyli enteropatia z utratą białka (protein losing enteropathy ) – syndrom czy choroba?

Tak nazywa się ucieczkę białek osocza krwi, zwykle albumin, poprzez a raczej do przewodu pokarmowego. Jeśli organizm a głównie wątroba, w której produkowane są albuminy nie jest w stanie zrekompensować strat, dochodzi do kryzysu, którego objawami mogą być przede wszystkim niespecyficzne objawy żołądkowo-jelitowe: chroniczne biegunki, wymioty, postępujące wyniszczenie i w dalszej kolejności obrzęki, wodobrzusze lub wysięk opłucnowy (albuminy między innymi utrzymują ciśnienie onkotyczne krwi czyli dbają o to by woda ze elektrolitami nie przesączała się z naczynia żylnego do przestrzeni tkankowej).

Może również dojść do utraty innej ważnej proteiny – antytrombiny, która kontroluje krzepnięcie krwi. Pojawia się wtedy zagrożenie powstania skrzepliny w płucach. Zaburzenia w układzie krzepnięcia mogą  pojawić się już na wczesnym etapie choroby (przynajmniej u ludzi1).

Głównym markerem wskazującym na PLE jest niski poziom albumin w surowicy krwi (nie do końca jednakże, gdyż czasami wyniki są w normie przynajmniej w początkowym stadium) oraz powiązane objawy kliniczne.

W tym momencie enteropatia jest tylko syndromem, którego przyczyną może być każda dostatecznie ostra choroba przewodu pokarmowego jak np. limfangiektazja jelitowa, zapalna choroba jelit (IBD), owrzodzenie żołądkowo-jelitowe, infekcje grzybicze, SIBO, wgłobienie jelit, pasożyty żołądkowo-jelitowe, alergia na pokarmy i oczywiście nowotwór.

U niektórych psów – np.York, basenji czy terier pszeniczny, enteropatia białkogubna występuje stosunkowo częściej niż u innych ras, zwykle w połączeniu z niedoborem kobalaminy (wit.B12 ).

By ocenić stan i znaleźć przyczynę enteropatii często wykonuje się biopsje przewodu pokarmowego2 aczkolwiek nie jest to mój ulubiony sposób diagnozowania, szczególnie, że wyniki mogą zależeć od ilości próbek- im więcej tym teoretycznie lepiej. Nie zawsze uda się trafić od razu na odcinek jelita z wyeksponowanymi zmianami chorobowymi, dużo też zależy od interpretacji wycinków (o ile mi wiadomo ciągle brak jest jakichś międzynarodowo ustalonych standardów w tej kwestii). Niemniej jednak warto spróbować tej metody jeśli jest dostępna a pies nie ma przeciwwskazań do narkozy aby przynajmniej potwierdzić lub wykluczyć limfangiektazję.


Uwaga:

Czasami w USG widać zmiany w jelitach ocenione jako pod-śluzówkowe. Jeśli są poza zasięgiem endoskopu jedyną metodą jest biopsja chirurgiczna w celu pobrania pełnej próbki – jest to obarczone poważnym ryzykiem śmierci  z powodu niezagojenia się rany po zabiegu3. Dobrze się w takiej sytuacji zastanówcie zanim podejmiecie decyzje.

Z dodatkowych badań możliwe jest też wykonanie  testu  stężenia inhibitora alfa-proteinazy (A1-PI)
w kale, ale to kłopotliwe (próbki kału zbiera się przez 3 dni, trzeba je od razu zamrażać i w takim stanie dostarczyć do laboratorium) i z dostępnej mi literatury, jak na razie niewiele wynika z tego badania,
w przypadku negatywnych wyników jest i tak wskazaniem do endoskopii. Ewentualnie mogłoby wykryć utratę białka zanim obniży się poziom albumin w surowicy4 lub posłużyć do oceny postępu zastosowanego leczenia. 

Czym dysponujemy?

Głównie sterydami i immunosupresantami: prednizon lub prednizolon, cyklopsoryna, azatiopryna i chlorambucyl. Żaden z tych leków nie gwarantuje wyleczenia i mają poważne skutki uboczne jednak mogą czasowo złagodzić objawy choroby.

W małym badaniu przeprowadzonym w Anglii w 2013 roku wykazano na przykład, że w ciężkiej enteropatii z utratą białek lepiej sprawdziła się kombinacja leków: chlorambucyl-prednizolon, niż azatiopryna-prednilozon5. Sugeruje to, że przyczyną enteropatii może być pewnych przypadkach np. nierozpoznany chłoniak6, chlorambucyl stosuje się bowiem w terapii nowotworów.

U psów uczestniczących w tym eksperymencie nie zostały przeprowadzone specjalistyczne badania w tym kierunku (chłoniaka nie tak łatwo zdiagnozować)  więc pozostaje to tylko przypuszczeniem.

Jak pomóc psu

Jedyne co możemy zrobić to upewnić się, że choroba nie ma podłoża alergicznego (nietolerancja pokarmowa) oraz wprowadzić żywienie, które nie pogorszy stanu  i zrekompensuje chociaż częściowo utratę białek. Wysokobiałkowa, łatwostrawna dieta o niskiej  zawartości tłuszczu !  to podstawa. Gdy stan jest bardzo ciężki wskazane byłoby nawet żywienie elementarne czyli karma zhydrolizowana już do poziomu aminokwasów – ale takiej chyba nie ma. Czasami stosuje się żywienie poprzez zgłębnik, ale na dłuższą metę to chyba nie ma sensu.

Chory pies może cierpieć na brak apetytu co dodatkowo utrudnia sprawę, trzeba karmić często, małymi porcjami. Dieta domowa może składać się z chudego mięsa indyczego i ryżu- wszystko rozgotowane i dosłownie przetarte przez sito, żeby łatwiej się trawiło.

Lekarz zapewne wprowadzi też leki przeciwzakrzepowe lub nawet minimalne dawki aspiryny – jest kilka ziół, które działają podobnie, ponieważ zawierają salicylany: kora wierzbowa czy wiązówka błotna, ale wymagałoby to raczej indywidualnej oceny stanu psa i na pewno nie należy ich łączyć z zaordynowanymi lekami.

Jeśli pies jest na silnych immunosupresantach – cyklosporynie, azatioprynie czy chlorambucylu nie stosujcie żadnych ziół na własną rękę.  Należałoby wtedy znaleźć weterynarza holistycznego (ponoć w Polsce już też tacy są) i w porozumieniu z nim wprowadzać zioła przy stopniowym zmniejszaniu leków. Konieczne jest tutaj jednak wykluczenie nowotworu.

W innym przypadku można spróbować podawać lekkie herbaty z rumianku (na wszystko 😉 ) imbiru (działa przeciwwymiotnie, ale nie jest zbyt smaczny, nie podawać z lekami przeciwzakrzepowymi), korzenia lukrecji (przeciwzapalnie, wzmacnia działanie sterydów), kocimiętki (na trawienie i nerwy), prawoślazu lekarskiego (osłonowo na przewód pokarmowy), liścia mniszka lekarskiego (jako środek moczopędny w obrzękach ), kłącza pięciornika kurze ziele (na tymczasową ulgę w biegunce).

Na początek podajemy pojedynczo, nie w mieszankach, w małych ilościach (łyżeczkami 2-3 x dziennie), bacznie obserwując efekty i adekwatnie regulując dawkę.  Dla Yorkow i tym podobnych maleństw, podawać kropelkami po 10-20 kropli na porcję. Są to ogólnie dawki startowe, które w przypadku pozytywnych skutków można zwiększyć lub stosować kilka ziół na jedną herbatkę. Raczej częściej niż więcej to zasada której należy się trzymać.

Warto się postarać, eksperymentując zarówno z dietą ultra-niskotłuszczową (nie stosować karm dla otyłych psów, mają co prawda niski poziom tłuszczu, ale również mocno obniżoną kaloryczność!), herbatami ziołowymi czy poszukiwaniem holistycznego lekarza,  gdyż obniżony poziom albumin, niereagujący na leczenie, jest bardzo niekorzystną prognozą jeśli chodzi o czas przeżycia zwierzęcia, a wszystkie choroby nieswoiste jelit są na dzień dzisiejszy i tak nieuleczalne więc sama medycyna was nie uratuje.

.



Bibliografia

1Edward Malec, Katarzyna Januszewska :Zespół utraty białek u pacjentów z pojedynczą komorą serca po operacji Fontana Klinika Kardiochirurgii Dziecięcej Westfalskiego Uniwersytetu Wilhelma w Münster Folia Cardiologica 2016; 11, 3: 238–244
Dostępne na dzień 27.02.1 9 pod adresem:
https://journals.viamedica.pl/folia_cardiologica/article/view/FC.2016.0038/36494

2Care of dogs with protein-losing enteropathy (Proceedings)  Apr 01, 2015 By Jonathan Lidbury, BVMS, MRCVS, DACVIM CVC IN WASHINGTON, D.C. PROCEEDINGS

Dostępne na dzień 27.02.1 9 pod adresem:

http://veterinarycalendar.dvm360.com/care-dogs-with-protein-losing-enteropathy-proceedings


3 Investigating protein-losing    Rebecca Littler
Dostępne    dzień 27.02.1 9 pod  :
https://veterinary-practice.com/article/investigating-protein-losing-enteropathy

4  Murphy KF, German AJ, Ruaux CG, Steiner JM, Williams DA, Hall EJ.

Fecal alpha1-proteinase inhibitor concentration in dogs with chronic gastrointestinal disease.

Vet Clin Pathol. 2003;32(2):67-72.

Dostępne na dzień 27.02.19 pod adresem :
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12833220

5 Dandrieux JR, Noble PJ, Scase TJ, Cripps PJ, German AJ.

Comparison of a chlorambucil-prednisolone combination with an azathioprine-prednisolone combination for treatment of chronic enteropathy with concurrent protein-losing enteropathy in dogs: 27 cases (2007-2010).

J Am Vet Med Assoc.  2013 Jun 15;242(12):1705-14

Dostępne    dzień 27.02.19 pod  :
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23725434

6PROTEIN-LOSING ENTEROPATHY IN DOGS: ANY CHANCE OF A GOOD OUTCOME?

Julien R. S. DandrieuxBS, Dr. med. Vet.DACVIM(SAIM)The University of Melbourne, Melbourne, Victoria

2016 ANZCVS Science Week

Dostępne    dzień 27.02.19 pod  : 
https://ripehosting.blob.core.windows.net/anzcvs-prod-media/1924/protein-losing-enteropathy-in-dogs-any-chance-of-a-good-outcome-julien-dandrieux.pdf

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *