Biegunka u psa

Clostridium Difficile – portret zabójcy

Kolejna z rodziny Clostridium bakteria, która towarzyszy nam w życiu (i przewodzie pokarmowym) to C. difficile. Podobnie jak jej siostra Perfringens posługuje się toksynami w celu zamordowania swojego gospodarza. Wyodrębniono do tej pory 3 toksyny wydzielane przez C.difficile: A, B i CDT, a uczeni nadal spierają się, która jest gorsza. Obawiam się, że są to dyskusje czysto akademickie, ponieważ na chwilę obecną i tak nie za bardzo mamy w ogóle czym leczyć zakażenia wywołane przez te sprytne, złośliwie mutujące w coraz zjadliwsze szczepy i oporne na wiele medykamentów bakterie.

C.difficile uznaje się za jedną z najczęstszych przyczyn zakażeń szpitalnych (około 25% )powodujących biegunki oraz efekty specjalne jak choćby wodobrzusze, wysięk opłucnowy, ostrą niewydolność krążenia, ropień wątroby, niewydolność nerek, piorunujące zapalenie jelita grubego i toksyczne rozdęcie okrężnicy. Najnowsze badania sugerują, że w beztlenowym środowisku ludzkiej okrężnicy pochodne pewnych związków organicznych (obecnych już w organizmie) pomagają Clostridium się rozmnażać. Jeśli człowiek jest zdrowy, pochodne te są usuwane przez „dobre „ bakterie, tym samym zmniejszając szanse rozrodcze Clostridium. Jeśli zafundujemy sobie jednak kurację antybiotykową, szczególnie antybiotykiem o szerokim spektrum działania, który jak walec niszczy napotkaną florę jelitową to i tak najsilniejsze szczepy Clostridium przeżyją i rozgoszczą w tak pięknie uprzątniętym dla nich jelicie. Częstotliwość zakażeń oraz ich ciężkość rośnie z roku na rok, rośnie także śmiertelność, szczególnie w grupach ryzyka ze względu na podeszły wiek, upośledzenie odporności, obecność innych chorób oraz hospitalizację.1

Od kilku już lat uczeni alarmują o nowych szczepach C.difficile zdolnych do wytwarzania nie tylko od 16 do 30 razy więcej toksyny A i B, ale także o zwielokrotnionej sile reprodukcji, co zapewnia tym super bakteriom dominację w środowisku, czyli dalszy nieskrępowany rozwój. To nie brzmi dobrze, szczególnie wobec złowieszczych danych o postępującej oporności drobnoustrojów na antybiotyki. Więc jeśli nie chcemy któregoś pięknego dnia obudzić się z toksycznie rozszerzoną okrężnicą, warto ostrzeżenia naukowców potraktować serio. Uwaga! to nie są ćwiczenia, to już prawdziwa wojna !

Prawie tak samo ma się rzecz z psami. C.difficile jest u nich bakterią komensalną czyli w zasadzie obojętną (do czasu oczywiście), uniemożliwia to jednak stwierdzenie czy sama obecność bakterii np. w próbce kału jest przyczyną choroby (bakterie C.difficile znajdowano w próbkach kału zarówno od psów chorych jak i zdrowych.)

Nie do końca też jest jasne jaką rolę odgrywają toksyny A i B w przebiegu zachorowania psa, chociaż tradycyjnie wykrycie jednej z nich w organizmie uprawnia do postawienia diagnozy biegunki związanej z C.difficiele 2 ( tradycyjnie, ale jednak trochę na ‘wyrost” albowiem again , znajdowano toksyny również u psów nieprzejawiających żadnych oznak zachorowania). Już z tego widać, że sprawa z C.difficile jest zagmatwana.

Niemniej jednak w wielu badaniach na modelach zwierzęcych podanie zwierzęciu bezpośrednio którejś z toksyn C.difficile praktycznie zawsze wywoływało objawy ciężkiego upośledzenia działania przewodu pokarmowego (bez obecności bakterii podkreślam, wystarczyła sama toksyna), dedukujemy zatem, że dotyczy to również psów. Jednakże dane z różnych badań przyprawiają o ból głowy i trudno jest wyciągnąć jednoznaczne wnioski. Niebagatelną role odgrywa fakt, że uczeni używają różnych testów do poszukiwań toksyn C.difficile, z których żaden nie jest doskonały, nawet te najnowocześniejsze testy molekularne PRC / Polymerase chain reaction test/ czy immunoenzymatyczne testy Elisa, które w dodatku przeznaczone do ludzkich odczytów, mocno zawodzą na psich pacjentach 3.

Zapewne z braku jednego, zwalidowanego dla badań u psów testu, pojawiają się rozbieżności w interpretacji wyników badań. Nie podejmuję się tego usystematyzować – na chwilę obecną o ile nie leczycie psa w jakiejś eksponowanej lecznicy i to najlepiej uniwersyteckiej, bezcelowe wydaje mi się  wykonywanie jakichkolwiek testów na obecność toksyn C.difficile.

Nie wiadomo też do końca czy podobnie jak u ludzi, antybiotykoterapia sprzyja patogenności C.difficile u psów, ale warto to wziąć pod uwagę. Czynnikiem ryzyka może również być podawanie zwierzowi inhibitorów pompy protonowej, czyli popularnych leków na nadkwasotę. Podejrzewa się, że zmniejszona kwasowość żołądka ułatwia przetrwanie spor bakterii.4

Na koniec zaś należałoby także unikać wizyt w placówkach weterynaryjnych 🙂 ze względu na zwiększoną ekspozycję na tę bakterię ( na podobnej przecież zasadzie ludzie zakażają się w szpitalach).

Co zatem pozostaje? Podanie na chybił-trafił antybiotyku z nadzieją, że zadziała? Nawet sama medycyna naukowa XXI wieku wydaje się bezradna. IDSA i SHEA (dwie potężne, opiniotwórcze organizacje amerykańskie zajmujące się chorobami zakaźnymi i epidemiologią) w zaleceniach na rok 2017 dla nawracających zakażeń C.difficile, zamiast antybiotyku rekomendują przeszczep kału w celu zrewitalizowania flory jelitowej (co zresztą znakomicie się sprawdza również u psów – napiszę o tym potem!). Szuka się też nowych alternatywnych środków, które nie tyle zabiją sama bakterię, co raczej zwiążą jej toksyny w jelitach, np. glinokrzemian wapnia 5. To minerał, popularna glinka bentonitowa wapienna, coś jak Smekta. Badanie in vitro wygląda zachęcająco, nic nie stoi na przeszkodzie by spróbować in vivo. I tak historia zatacza koło i wracamy do jedzenia gliny jak nasi praprzodkowie.

Do popicia gliny polecam herbaty ziołowe: rumianek, mięta, pokrzywa, koper włoski, melisa, mniszek lekarski – to najpopularniejsze herbatki ziołowe pite przez człowieka. Wspomogą też przewód pokarmowy twojego psa zanim będzie za późno.*

 

*UWAGA:herbata ziołowa to nie stricte leczniczy napar, a raczej tonik łagodnie wspomagający pracę organizmu. Proponuje zaparzenie około ½ lub 1/3 dawki, którą użylibyśmy dla siebie (zależnie od wielkości psa) i podawanie w rozsądnych ilościach przez np. kilka dni w tygodniu lub co drugi dzień etc. Każde zioło należy wprowadzać osobno, odczekując 3 dni przed podaniem następnego – to pozwala na obserwacje ewentualnych skutków ubocznych w tym wystąpienia tzw. późnej reakcji alergicznej.

 


 

Bibliografia:

1 Stefano Di Bella, Paolo Ascenzi, Steven Siarakas, Nicola Petrosillo, and Alessandra di Masi.

Clostridium difficile Toxins A and B: Insights into Pathogenic Properties and Extraintestinal Effects

Toxins (Basel). 2016 May; 8(5): 134.

Dostępne na dzień 13.06.2018 pod adresem : https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4885049/

2 Stanley L. Marks, BVSc., PhD. Dipl. ACVIM (Internal Medicine, Oncology), Dipl. ACVN .Associate Professor

Bacterial-associated Diarrhea in the Dog – A Critical Appraisal . Department of Medicine and Epidemiology,University of California, Davis,School of Veterinary Medicine,Davis, CA 95616

Dostępne na dzień 13.06.2018 pod adresem : https://www.researchgate.net/publication/9055705_Bacterial-associated_diarrhea_in_the_dog_A_critical_appraisal

3 Nadira Chouicha, Stanley L. Marks. Evaluation of five enzyme immunoassays compared with the cytotoxicity assay for diagnosis ofClostridium difficile –associated diarrhea in dogs

Dostępne na dzień 13.06.2018 pod adresem http://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/104063870601800207

4 Robin L. P. Jump, Michael J. Pultz, and Curtis J. Donskey.

Vegetative Clostridium difficile Survives in Room Air on Moist Surfaces and in Gastric Contents with Reduced Acidity: a Potential Mechanism To Explain the Association between Proton Pump Inhibitors and C. difficile-Associated Diarrhea?

Antimicrob Agents Chemother. 2007 Aug; 51(8): 2883–2887

Dostępne na dzień 13.06.2018 pod adresem : https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1932506/

5 Sturino J.M., Pokusaeva K., Carpenter R. Effective sequestration of Clostridium difficile protein toxins by calcium aluminosilicate. American Socjety For Microbiology

Dostępne na dzień 13.06.2018 pod adresem: http://aac.asm.org/content/59/12/7178.full

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *